وجود هوای محبوس در مدار بسته شوفاژ، یکی از مخرب‌ترین عواملی است که راندمان حرارتی بویلر را به شدت کاهش می‌دهد. برای مقابله با این مشکل، طراحان بلوک هیدرولیک از قطعه‌ای هوشمند به نام ایرونت پکیج استفاده می‌کنند. این قطعه کوچک اما حیاتی، به‌صورت خودکار حباب‌های هوا را از سیستم خارج کرده و از آسیب‌های جدی به الکتروموتور گردش آب جلوگیری میکند. آشنایی با عملکرد این شیر و دلایل چکه کردن آن، برای جلوگیری از هواگرفتگی مداوم رادیاتورها ضروری است.
ایرونت پکیج (Automatic Air Vent) یک شیر مکانیکی مجهز به شناور داخلی است که معمولاً بر روی محفظه پمپ سیرکولاتور یا در بالاترین نقطه بلوک هیدرولیک نصب میشود. وظیفه اصلی این قطعه، تخلیه مداوم و خودکار گازها و هوای محبوس در مدار گرمایش است. مکانیزم عملکرد شیر هواگیر خودکار پکیج کاملاً بر اساس نیروی شناوری (Bouyancy) سیالات طراحی شده است. ساختار شناور تفلونی: درون محفظه برنجی یا پلیمری ایرونت، یک شناور سبک قرار دارد. زمانی که محفظه پر از آب باشد، شناور بالا رفته و سوپاپ خروج هوا را کاملاً مسدود میکند (آببندی). تخلیه حباب‌های هوا: با ورود هوا به داخل محفظه، سطح آب پایین می‌آید؛ شناور به سمت پایین حرکت کرده و سوپاپ باز میشود تا هوا از طریق کلاهک بالایی خارج گردد. کلاهک تنظیم (Cap): روی ایرونت یک درپوش پلاستیکی کوچک (شبیه والف لاستیک ماشین) وجود دارد که در زمان کارکرد عادی پکیج، باید همواره کمی شل (باز) باشد تا هوا اجازه خروج پیدا کند.
یکی از شایع‌ترین مشکلاتی که سرویس‌کاران با آن مواجه می‌شوند، چکه کردن آب از کلاهک بالایی این قطعه است. پیدا کردن علت نشتی ایرونت پکیج معمولاً به کیفیت آب مدار و می‌زان رسوبات معلق در سیستم برمی‌گردد. اگر بهجای هوا، آب از این شیر خارج شود، نشان‌دهنده اختلال در مکانیزم آببندی داخلی آن است. گیر کردن شناور: تجمع گل‌ولای و رسوبات آهکی در داخل محفظه، مانع از حرکت آزادانه شناور پلاستیکی میشود. در این حالت، شناور در وضعیت پایین گیر کرده و آب مستقیماً از سوپاپ خارج میشود. فرسودگی سوزن سوپاپ: ذرات زنگار لوله‌ها می‌توانند بین سوزن سوپاپ و نشیمنگاه آن قرار گیرند و مانع از بسته شدن کامل مسیر خروج سیال شوند. خطر مسدود کردن کلاهک: برخی افراد برای توقف نشتی، درپوش پلاستیکی را کاملاً سفت می‌کنند. این کار باعث محبوس شدن هوا در مدار و بروز خطرات بعدی برای سیستم میشود.
خرابی و عدم کارکرد صحیح ایرونت، به سرعت خود را در قالب سروصداهای ناهنجار و کاهش انتقال حرارت نشان می‌دهد. وقتی شیر هواگیر نتواند هوای مدار را تخلیه کند، حباب‌ها وارد محفظه چرخش روتور می‌شوند. بروز این پدیده عوارض هیدرولیکی مخربی برای سیستم به همراه دارد. پدیده کاویتاسیون: حباب‌های هوا با برخورد به پروانه در حال چرخش پمپ، می‌ترکند. این اتفاق باعث ایجاد صدای تق تق پکیج (شبیه به برخورد سنگ‌ریزه به فلز) میشود. سرد بودن نیمی از رادیاتورها: هوای محبوس شده معمولاً در قسمت بالای رادیاتورها تجمع کرده و مانع از ورود آب داغ به آن بخش میشود، در نتیجه رادیاتور از بالا سرد و از پایین گرم است. اکسیداسیون سیستم: وجود اکسیژن مداوم در آب مدار شوفاژ، سرعت زنگ‌زدگی لوله‌های فولادی و رادیاتورهای پنلی را به شدت افزایش می‌دهد.
ایرونت‌ها قطعاتی پرسی و غیرقابل تعمیر هستند. اگر شستشوی محفظه نتواند مشکل چکه کردن آب را حل کند، قطعه باید فوراً تعویض شود. تعویض این قطعه نیازمند دقت به اتصالات بلوک پمپ است. برای انجام یک سرویس اصولی و ایمن، مراحل زیر را طی کنید: تخلیه بار سیستم: پیش از هرگونه اقدام، برق دستگاه را قطع کرده و آب مدار گرمایش را از طریق شیر تخلیه خالی کنید تا عقربه فشار به صفر برسد. باز کردن قطعه معیوب: ایرونت معمولاً با یک پین فلزی (خار) یا به‌صورت رزوه‌ای به پوسته پمپ متصل است. با احتیاط آن را باز کرده و اورینگ قدیمی را خارج کنید. نصب و هواگیری: ایرونت جدید را همراه با اورینگ EPDM نو نصب کنید. پس از آبگیری مجدد، هواگیری پمپ شوفاژ با باز کردن پیچ برنجی وسط پمپ و شل گذاشتن کلاهک ایرونت تکمیل میشود.
ایرونت پکیج یا همان شیر هواگیر خودکار، نگهبان خاموش سیستم هیدرولیک در برابر حباب‌های هوای مخرب است. بروز صدای تق تق پکیج، کاویتاسیون پمپ و سرد شدن رادیاتورها مستقیماً با خرابی این قطعه در ارتباط است. اگر با نشتی مداوم آب از کلاهک آن روبه‌رو شدید، علت نشتی ایرونت پکیج را در رسوب‌گرفتگی شناور داخلی جستجو کنید. هرگز کلاهک این قطعه را مسدود نکنید؛ قطعه معیوب باید پس از تخلیه فشار سیستم، با یک نمونه اورجینال تعویض شود تا هواگیری پمپ شوفاژ به درستی انجام گیرد.
