ایمنی سیستم احتراق در بویلرهای محفظه بسته (Room Sealed)، کاملاً به عملکرد بی‌نقص سیستم تخلیه دود وابسته است. فن پکیج به‌عنوان قلب تپنده این سیستم، وظیفه مکش اکسیژن تازه و دهش گازهای سمی و کشنده حاصل از احتراق به بیرون از ساختمان را بر عهده دارد. از کار افتادن این الکتروموتور یا افت دور آن بر اثر خرابی بلبرینگها، بلافاصله توسط سنسورهای ایمنی تشخیص داده شده و دستگاه قفل (Lockout) میشود. تسلط بر عیب‌یابی بخش مکانیکی و رله فرمان این قطعه، برای تکنسین‌ها حیاتی است.
فن پکیج (Boiler Exhaust Fan) یک الکتروموتور مکنده از نوع سانتریفیوژ (گریز از مرکز) است که در بالاترین نقطه محفظه احتراق و دقیقاً زیر کلاهک دودکش دوجداره نصب میشود. این قطعه با ایجاد اختلاف فشار، جریان هوای لازم برای یک احتراق کامل و ایمن را تضمین می‌کند. مکش و دهش همزمان: در پکیج‌های فن‌دار، پروانه آلومینیومی این قطعه از یک سو هوای تازه را از جداره خارجی دودکش مکش کرده و از سوی دیگر گاز مونوکسید کربن را با فشار از جداره داخلی به فضای آزاد پرتاب می‌کند. ارتباط با ونتوری: روی دهانه خروجی بلوور، قطعه‌ای شیپوری به نام ونتوری قرار دارد که با عبور جریان هوا، یک خلاء نسبی ایجاد کرده و پرشر سوئیچ را تحریک می‌کند. خنک‌کاری سیمپیچ: الکتروموتور این قطعه (معمولاً ۲۲۰ ولت) در خارج از مسیر گازهای داغ نصب میشود و یک پروانه کوچک پلاستیکی در انتهای شفت، وظیفه خنک کردن سیمپیچ استاتور را بر عهده دارد.
یکی از متداول‌ترین ارورهایی که تکنسین‌ها با آن مواجه می‌شوند، خطای عدم تخلیه دود (مانند ارور E۰۳) است. پیدا کردن علت روشن نشدن فن پکیج نیازمند تفکیک دقیق بین خرابی خود الکتروموتور و عدم صدور فرمان از سوی برد کنترل است. عوامل متعددی می‌توانند مانع از استارت خوردن این قطعه حیاتی شوند. خرابی رله فن روی برد: رله شیشه‌ای یا مشکی‌رنگ روی برد الکترونیک که وظیفه سوئیچ کردن ولتاژ ۲۲۰ ولت به موتور را دارد، به‌دلیل آمپر کشیدن پلاتین‌هایش خال زده و جریان را عبور نمی‌دهد. سوختن سیمپیچ استاتور: نوسانات شدید برق شهری یا گیرپاژ کردن شفت، باعث بالا رفتن دمای سیمپیچ و سوختن لاک عایق مس‌ها شده که به اتصال کوتاه و از کار افتادن موتور می‌انجامد. ذوب شدن ونتوری: اگر حرارت محفظه احتراق به‌دلیل تنظیم نبودن شیر گاز بیش از حد بالا برود، ونتوری پلاستیکی دهانه اگزاست فن ذوب شده و مسیر مکش پرشر سوئیچ مسدود می‌گردد.
اگر دستگاه روشن میشود اما صدای ناهنجاری شبیه به کشیده شدن فلز روی فلز یا زوزه ممتد از بالای بویلر به گوش می‌رسد، مشکل مستقیماً به بخش مکانیکی قطعه مکنده مربوط است. این خرابی مکانیکی در صورت عدم رسیدگی، به سرعت باعث سوختن استاتور میشود. خشک شدن بلبرینگها: الکتروموتور خروجی دود دارای دو بلبرینگ (یا بوش) در دو سر شفت است. حرارت بالای محفظه احتراق به مرور زمان گریس نسوز داخل بلبرینگها را خشک کرده و باعث ایجاد صدای زوزه و سایش میشود. تاب برداشتن پروانه: پروانه‌های آلومینیومی فن بسیار ظریف هستند. ورود پرنده، سنگ‌ریزه یا تجمع دوده روی یک سمت پروانه، تعادل دینامیکی (بالانس) آن را به هم زده و باعث لرزش شدید کابین پکیج می‌گردد. گیرپاژ کامل شفت: در بویلرهایی که ماه‌ها خاموش بوده‌اند، رطوبت محیط باعث زنگ‌زدگی سطح شفت و ساچمه‌های بلبرینگ شده و موتور توانایی چرخش اولیه را از دست میدهد.
دستکاری سیستم تخلیه دود به‌دلیل خطرات نشت مونوکسید کربن، بسیار حساس است. تست الکتروموتور تخلیه دود باید با رعایت کامل پروتکل‌های ایمنی برق‌گرفتگی انجام شود. مراحل کارگاهی و ایمن برای ارزیابی سلامت این قطعه به شرح زیر است: تست ولتاژ ورودی: دستگاه را روشن کنید و در لحظه‌ای که باید شعله تشکیل شود، با مولتی‌متر دیجیتال (روی حالت AC) ولتاژ سوکت‌های ورودی به موتور را بسنجید. اگر ۲۲۰ ولت وجود داشت اما موتور نچرخید، استاتور سوخته یا گیرپاژ کرده است. بررسی رله فرمان: اگر در زمان تقاضای شعله، ولتاژی در سوکت‌ها ثبت نشد، رله فن روی برد الکترونیک خراب است و باید توسط تعمیرکار متخصص برد تعویض شود. تست روانی شفت: برق دستگاه را کاملاً قطع کنید. با استفاده از یک پیچ‌گوشتی یا دست، پروانه خنک‌کننده انتهای موتور را بچرخانید؛ شفت باید کاملاً روان و بدون مقاومت یا صدای سایش بگردد.
فن پکیج یا الکتروموتور تخلیه دود، حیاتی‌ترین قطعه برای حفظ ایمنی کاربران در برابر گازهای کشنده احتراق است. مشکلاتی نظیر صدای زوزه، لرزش کابین و ارورهای دودکش، مستقیماً به خشک شدن بلبرینگها یا گیرپاژ شفت مرتبط هستند. برای پیدا کردن علت روشن نشدن فن پکیج، باید با استفاده از مولتی‌متر، ولتاژ ارسالی از رله برد را سنجید. از آنجا که این قطعه با گاز مونوکسید کربن در تماس است، در صورت فرسودگی شدید یا سوختن سیمپیچ، تعویض کامل اگزاست فن با یک قطعه اورجینال، بر تعمیرات غیراستاندارد اولویت مطلق دارد.
